Kocaeli’nin batı ucundaki dört ilçe, Gebze, Darıca, Çayırova ve Dilovası, TÜİK’in 2025 sonuçlarına göre birlikte 868 bini aşan nüfusa sahip. Bu, il nüfusunun yaklaşık %40’ı demek. Haritamızın 20 Ekim 2026 tarihli verisinde ise Kocaeli’deki 975 spor kaydının 286’sı, yani yaklaşık %29’u bu dört ilçede. Aradaki fark, oranlara bakınca daha belirgin: bu dört ilçede 100 bin kişiye yaklaşık 33 spor kaydı düşerken, ilin geri kalan sekiz ilçesinde bu sayı 53’ün üzerinde.
Bu yazı bu farkın ne anlama geldiğini, daha doğrusu ne anlama gelmeyebileceğini anlatıyor. Rakamlar her gece yeniden hesaplanıyor; burada verdiğimiz değerler 20 Ekim 2026 çekimine aittir ve ilçe sayfalarındaki güncel değerler bundan biraz farklı olabilir. Tablodaki oranları kendiniz yeniden hesaplamak isterseniz formül veri ve yöntem sayfasında.
Dört ilçenin tablosu
| İlçe | Kayıt | Nüfus (2025) | 100 bin kişiye |
|---|---|---|---|
| Gebze | 132 | 414.960 | 31,8 |
| Darıca | 72 | 235.632 | 30,6 |
| Çayırova | 48 | 162.262 | 29,6 |
| Dilovası | 34 | 55.355 | 61,4 |
Karşılaştırma için: İzmit’te 100 bin kişiye 76,6, Başiskele’de 76,1 kayıt düşüyor. Kocaeli ortalaması 45,1.
Tabloda bir istisna hemen göze çarpıyor: Dilovası. Nüfusu küçük olduğu için 34 kayıt bile oranı il ortalamasının üzerine taşıyor. Asıl düşük oran Gebze, Darıca ve Çayırova’da. Bu üç ilçe 812 bini aşan nüfusla il nüfusunun %38’ine ev sahipliği yapıyor; haritadaki kayıtların ise %26’sı burada.
Alana göre bakınca tablo tersine dönüyor
Aynı ilçeler alana göre sıralandığında başka bir resim çıkıyor. OSM sınırına göre yalnız 23,5 km² olan Darıca, alanı en dar ilçe; 10 km² başına 30’u aşan kayıtla il genelinde birinci sırada. Çayırova 28,9 km² ile ikinci sırada. Yani bu ilçelerde tesisler birbirine yakın, ama yaşayan kişi sayısına göre az. Bir mahalle sakini için bu şu anlama gelebilir: en yakın sahaya yürüme mesafesi kısa olabilir, ama aynı sahayı paylaşan kişi sayısı İzmit ya da Başiskele’ye göre çok daha fazladır.
Gebze ise farklı bir yapıda. OSM sınırından hesapladığımız 422 km² alanıyla Darıca’nın neredeyse 18 katı büyüklükte; bu yüzden 132 kayıt, alana bölündüğünde 10 km² başına 3’ün biraz üzerinde kalıyor. Bu değer il ortalamasının (10 km² başına yaklaşık 2,9) biraz üzerinde; yani Gebze alana göre ortalama bir ilçe, ama 415 bin kişilik nüfusuna göre geride.
Türlere göre nerede boşluk var
Dört ilçedeki kayıtların büyük kısmı açık sahalardan oluşuyor. Gebze’deki 132 kaydın 51’i basketbol, 31’i futbol sahası. Darıca’daki 72 kaydın 22’si tenis kortu, 21’i futbol sahası. Kapalı tesislere gelince tablo zayıflıyor:
- Yüzme havuzu: Gebze’de 2, Dilovası’nda 1 kayıt var; Darıca ve Çayırova’da hiç yok.
- Açık hava fitness alanı: Dört ilçenin hiçbirinde haritada park spor aleti işaretli değil. İzmit’te bu türden 12 kayıt var.
- Pilates ve fitness salonu: Gebze’de 3, Darıca’da 5, Dilovası’nda 1, Çayırova’da hiç yok.
Bu tablo, haritanın en çok hangi türlerde eksik kaldığına dair de bir ipucu veriyor. Park spor aletleri ve küçük salonlar, haritaya eklenmesi gönüllü katkıcının o sokaktan geçmesine bağlı olan türlerdir.
Gerçek eksiklik mi, haritalama eksikliği mi
Haritadaki bir kaydın varlığı, birinin o yeri OpenStreetMap’e eklediğini gösterir. Kaydın yokluğu ise iki şeyden birini gösterebilir: orada gerçekten bir tesis yoktur ya da tesis vardır ama henüz kimse eklememiştir. Haritaya bakarak bu ikisini ayırmak mümkün değil. Ama birkaç işaret, hangisinin daha olası olduğu konusunda fikir verir.
Adı girilmiş kayıt oranı. Kocaeli genelinde kayıtların yaklaşık %18’inin adı var. Bu dört ilçede adlı kayıt sayısı 33; yani yaklaşık %12. Adların daha seyrek girilmesi, bölgede harita düzenleyen gönüllü sayısının daha az olabileceğine işaret ediyor. Ayrıntılı ilçe karşılaştırması eksik bilgiler sayfasında.
Kayıtların düzenlenme tarihi. Dört ilçedeki 286 kaydın 88’i en son 2023’te, 55’i 2017’de, 43’ü 2022’de düzenlenmiş. Belirli yıllarda yoğunlaşan bu dağılım, haritanın sürekli bir topluluk tarafından değil, birkaç dönemde yapılan toplu çalışmalarla doldurulduğunu düşündürüyor. 2024’te bu dört ilçede düzenlenen kayıt sayısı yalnız 8. Böyle bir bölgede yeni açılan salonlar ve tesisler haritaya geç yansır.
Bildiğiniz bir tesisi arayın. Oturduğunuz mahallede bildiğiniz bir spor salonu, havuz ya da parktaki spor aletleri haritada yoksa, eksiklik büyük olasılıkla haritadadır. Bunu birkaç tesis için denemek, ilçe hakkında genel bir izlenim edinmenizi sağlar.
Resmî duyurulara bakın. Yeni tesisler genellikle belediyelerin duyurularıyla ve yerel haberlerle kamuoyuna açıklanır. Örneğin Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Haziran 2018’de Gebze Cumhuriyet Mahallesi’nde altı kulvarlı bir kapalı yüzme havuzu ile FIBA onaylı zeminli bir kapalı spor salonunun temelini attığını duyurmuştu. Şubat 2020’de ise Dilovası’nda, Dilovası Spor Salonu ile Şehit Nihat Karadaş Spor Tesisi arasında yapımı süren yarı olimpik bir yüzme havuzunun son aşamaya geldiği bildirilmişti. Bu tesislerin bugünkü durumunu doğrulamadık; ama böyle duyurular, haritada olmayan bir tesisin var olup olmadığını araştırmak için iyi bir başlangıç noktası.
Haritada Dilovası’nda bir havuz kaydı, Gebze’de “Gebze Olimpik Yüzme Havuzu” adlı bir kayıt bulunuyor. Gebze Cumhuriyet Mahallesi’ndeki tesisin haritada ayrı bir kayıt olarak işlenip işlenmediğini ise kayıt adlarından anlayamıyoruz.
Neden önemli
Bir ilçenin spor imkânlarını değerlendirmek için kullanılan her kaynak, bu tür bir eksiklikle karşı karşıyadır. Arama motorlarındaki işletme listeleri ticari salonları daha iyi gösterir ama park aletlerini ve okul sahalarını göstermez. Belediye listeleri kendi tesislerini içerir ama özel salonları içermez. OpenStreetMap ise ikisini de içerebilir, ama ancak biri eklediyse.
Bu yüzden sitemizdeki oranlar, “Gebze’de spor tesisi az” diye değil, “Gebze’de haritaya işlenmiş spor tesisi az” diye okunmalı. Kesin bir yargı için belediyelerin tesis envanterlerinin ve özel salonların resmî kayıtlarının birlikte incelenmesi gerekir; bu veriler bizim erişebildiğimiz biçimde açık değil.
Haritayı birlikte tamamlamak
Bölgede yaşayan biri olarak yapabileceğiniz en etkili şey, bildiğiniz tesisleri haritaya eklemek. Yalnız kendi gözünüzle gördüğünüz bilgileri girin: OSM’nin telif kuralları, telifli haritalardan ya da başka özel kaynaklardan bilgi kopyalanmasını yasaklıyor. Nasıl yapılacağını OpenStreetMap’e spor salonu ekleme yazısında adım adım anlattık.
Eklenen her kayıt ertesi gece haritamıza yansır ve değişiklikler sayfasında görünür. İlçelerin güncel durumunu Gebze, Darıca ve Çayırova sayfalarından takip edebilirsiniz.